Endoskopi

Op.Dr.Alparslan Saçıkara Op.Dr.Alparslan Saçıkara

13 Kasım 2009 Cuma

ENDOSKOPİ
         Endoskopi, sindirim sistemine ait yemek borusu, mide ve barsakların iç yüzünün gelişmiş optik cihazlar ile ekrana yansıtılarak gözlenmesi işlemidir.Endoskopi genel bir terimdir ve herhangi bir içi boş organın iç yüzünün görüntülenmesi anlamına gelir.Eğer incelenecek organ mide ise gastroskopi (Gastro= mide,skopi =gözlenmesi),kalın barsak ise kolonoskop(Kolon=kalınbarsak,skopi=gözlenmesi), yemek borusu ise özefagoskopi,oniki parmak barsağı ise düodenoskopi ismini almaktadır.

       Yemek borusu,mide ve oniki parmak barsağı genellikle beraber incelendiği için bu işleme, özefagogastroduodenoskopi veya sindirim sisteminin üst kısmına ait organlar oldukları için üst GİS (Gastroİntestinal Sistem=Sindirim sistemi) endoskopisi denilmektedir.Aslında bu optik cihazlar ile sadece sindirim sistemine ait organlar görüntülenmemekte aynı zamanda ürologlar tarafından mesane (sistoskopi),genel cerrahlar tarafından karnın içi (Laparoskopi) veya göğüs cerrahları tarafından göğsün içi (Torakoskopi) de görüntülenmektedir.Son yıllarda geliştirilen uygun aletler ile organlar sadece gözlenmemekte aynı zamanda bazı ameliyatlarda yapılmaktadır.Örneğin safra kesesinin laparoskopik olarak çıkarılması veya kalın barsaktaki polip denilen oluşumların çıkarılması en sık yapılan endoskopik girişimlerden bazılarıdır.

     Endoskopi ile organların iç yüzü görülebildiğine göre bu organların içi ile ilgili olduğu düşünülen şikayetlerde işlem gerçekleştirilir. Örneğin yemek yerken yutulan gıdanın göğüste takılması yemek borusunda bir çeşit hastalığa bağlı tıkanmayı düşündürdüğü için yemek borusunun gözlenmesi (Özefagoskopi) gerekir.Veya yenilen gıdaların bir süre sonra karında şişlik yaparak kusulması,yemekten sonra mideye ait olan bölgenin ağrıması ve kanamaya bağlı olarak siyah dışkılama gibi şikayetler hep bir mide-oniki parmak barsak hastalığına işaret ettiği için gastroduodenoskopi (mide-oniki parmak barsağının gözlenmesi) yapılmasını gerektirir.Aynı şekilde makatdan kan gelmesi,büyük abdest alışkanlığının değişmesi,kronik ishal veya uzun süren karın ağrısı kalın barsaklarda bir hastalığı düşündürebileceği için kolonoskopi yapılmasını gerektirir.

       Sindirim sistemine ait olan organların endoskopik tetkiki için bazı hazırlıklar gereklidir.Midenin iç kısmının görülebilmesi için ortalama 6-8 saat açlık gerekmektedir.Yoksa midedeki gıda artıkları incelemeyi olanaksız kılar.Hatta midede tıkanması olan hastalarda bu süre daha uzun tutulabilir veya midenin yıkanması bile gerekebilir.Kalın barsak incelenirken boşaltım işlemi çeşitli ishal yapıcı ilaçlar ile gerçekleştirilmektedir.Kalın barsağın hazırlanması işlemi temelde aynı olsa da kolonoskopi işleminin yapılacağı merkeze göre bazı farklılıklar içerir.Kimi merkezler hazırlığı 1 günde yaparken diğerleri 2 güne yaymakta veya birisi A ilacını kullanırken başkası B ilacını kullanabilir.

         Son yıllarda sağlanan gelişmeler ile endoskopi aletleri daha fonksiyonel,esnek ve ince hale getirilmişlerdir.Hastanın hem boğazı bir sprey ile uyuşturulmakta  hem damardan uyuşturucu etkisi olan bir ilaç yapılarak anestezi sağlanmaktadır.Kolonoskopi yapılırken anestezi ilaçları daha yüksek dozlarda verilmekte ve yanısıra ağrı kesici ve barsak spazmını giderici ilaçlar kullanılmaktadır.Hastanın işlem boyunca solunum ve nabzı monitör ile takip edilmektedir.Gastroskopi işlemi ortalama 5 dk ,kolonoskopi ise 10-30 dk kadar sürmektedir.İşlem tamamlandıktan sonra gözlem amacıyla gastroskopi hastaları ortalama 30 dk, kolonoskopi hastaları ise 1-1.5 saat kadar yatırılmaktadır.

         Endoskopik işlemler genellikle güvenle gerçekleştirilseler de gerek hastaların diğer hastalıkları nedeniyle gerekse verilen anestezik maddelere karşı gelişebilecek yan etkiler dolayısı ile bazen istenmeyen problemler ile karşılaşılabilmektedir.

YORUMLAR Yorum yapın

  • burcu (17 Mayıs 2011, 14:42)

    merhaba doktor alparsla.ben 7 aylık hamileyim çok ama çok sancıım var hiç iş yapamıyorum bana biraz yardım edin
  • HABİBE ÇAĞLAR VARDAR (21 Aralık 2010, 19:40)

    Habibe Caglar Vardar merhaba doktor bey. Ben bu yaz yogun olarak ve yaklasik 1 saat arayla yarim saate kadar suren sag kaburga ve sirt agrisi sikayetiyle g.cerraha gittim ve safra kesesinde taslar tespit edildi. batinda yogun gaz var dedi. ameliyat icin cok agri yoksa sonra olabilirsin dedi. arada bir agri oluyor hazimsizlik yasadim 1 kere. ne zaman olmaliyim ve kilolu biriyim korse takamiyorum aci yapiyor etimde bi sure sonra. duzensiz beslenenlerdenim maalesef. diyete girmek istiyorum uzman esliginde ama bu safra yuzunden biraz tedirginim. beni aydinlatmaniz beni cok mutlu edecek. saygilar
  • seda calman (14 Aralık 2010, 17:22)

    Seda Calman Alparslan Bey merhabalar; 5 yaşında bir kızım var,son iki senedir yaz kış farketmeden,ayın ortalama 1 haftasını öksürük halinde geçiriyoruz.Akciğer filmleri ve boğaz kültürleri temiz çıkıyor.Burun tıkanıklığı,ses değişimi hat safhalara varıyor.Geceleri horlama ve ağız suyu problemi var.Parazit olma ihtimaline karşın,4 ay üstüste gayta tahlilleri yaptırdım,temiz çıktı,tahlillerde parazit olmamasına rağmen aile bireyleri ile birlikte andazol adlı ilacı kullandık,ama hala aynı..öksürük durumuna ise geniz eti dediler.Doktorumuz geniz eti ameliyatı için yaşının biraz daha büyümesinin iyi olacağını söyledi.Lokal anestezi uygulanan bir ameliyatmıdır?Ben sizden bu konuda beni aydınlatmanızı rica ediyorum.Teşekkür ederim...
  • HALİL NİLAY DURNA (14 Aralık 2010, 17:21)

    Halil Nilay Durna mrb ben 5.5 aylık hamıleyım çatlak kremı kullanmıyorum çatlak oluşmadı doğumdan sonramı oluşucak acaba
  • AHU ÇETİN YILDIRIM (14 Aralık 2010, 17:21)

    Ahu Çetin Yıldırım iyi günler ben 6.5aylık hamileyim 3gundur ayaklarımda kasılma oluyor dün dokt gıttım normal dedii hiçbir uygulama yapmadı ama bu agrılar cok şiddetli sizin bir tavsiyenız varmı acaba evde uygulayabılecegım teşekkürler

YAZARIN DİĞER YAZILARI